“Look, my squad half Mandrill, half Mandela
My Band ’bout 70 strong just like Fela”
~ The Roots, “Get Busy”
Ένα ανοιξιάτικο πρωινό του 1978, ο τότε στρατηγός του Νιγηριανού καθεστωτικού στρατού και πολύ μετέπειτα πρόεδρος της χώρας, Olusegun Obasanjo, βρέθηκε σε ιδιαίτερα αμήχανη θέση όταν αντίκρισε στο κατώφλι της πόρτας του σπιτιού του, στους στρατώνες Dodan, ένα φέρετρο με την σορό μιας γυναίκας. Τα συνοδευτικά στοιχεία δηλώνανε πως το όνομά της νεκρής ήταν Funmilayo Ransome-Kuti, δασκάλα, ακτιβίστρια, μητέρα του Fela κάποτε-σκλάβου-Ransome-πλέον-βασιλιά-Anikulapo Kuti.
Δυόμιση μήνες πριν, στις 18 Φεβρουαρίου, περίπου χίλιοι στρατιώτες εισήλθαν στην “δημοκρατία της Kalakuta”, ένα κοινόβιο στο οποίο διέμενε ο Fela, η μπάντα του και οι συγγενείς τους, στέγαζε το studio τους και φιλοξενούσε άπορους και εχθρούς του καθεστώτος. Κάψανε, βιάσανε, δείρανε, καταστρέψανε το studio και όλα τα master tapes, σχεδόν σκοτώσανε τον Fela και ρίξανε την μητέρα του από τον τρίτο όροφο.
Η οργή της χούντας ήταν εμφανής.
Ο λόγος δεν ήταν τόσο το ότι μετά την επιστροφή του από την Αμερική όπου και γνώρισε το κίνημα των Black Panthers, ανακύρηξε το κοινόβιο ανεξάρτητο από την Νιγηρία, ούτε το ότι άλλαξε το όνομά του από Ransome που είναι όνομα σκλάβου, σε Anikulapo που είναι όνομα βασιλιά. Η μεγαλύτερη απειλή για το κρατικό καθεστώς εμφανίστηκε όταν ο δίσκος “Zombie” που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν και αναφερόταν ευθέως στους στρατιώτες που σαν άβουλα ζόμπι ασκούσαν την απαιτούμενη για την διατήρηση της “τάξεως” βία στους συμπολίτες τους, άρχισε να ταρακουνάει τα φτωχά στρώματα και να διαδίδεται σαν φωτιά σε ξεραμένο χωράφι. Οι συναυλίες του Fela προξενούσαν αναταραχές και οι συμπλοκές με το στρατό ήταν πλέον σύνηθες φαινόμενο. Η βία του κράτους δεν μπορούσε να διαχειριστεί την άυλη απειλή των στίχων.
Μετά την επίθεση στην Kalakuta ο Fela όχι μόνο δεν αποσύρεται από την μουσική σκηνή, αλλά σαν απάντηση βάζει υποψηφιότητα για πρόεδρος της Νιγηρίας και κυκλοφορεί το Authority Stealing όπου μιλάει ανοιχτά για το πως οι καθεστωτικές αρχές ελέγχουν την αγορά και οδηγούν τον λαό στην δια μέσου κλοπών και βίας αλληλοεξόντωση. Η υποψηφιότητά του δεν έγινε βέβαια δεκτή, αλλά οι λέξεις που έφτυνε μέσα απ’ τα πνευμόνια του εδραιώσανε την πολυτιμότερη κληρονομιά που χρειάστηκε ποτέ αυτή η ήπειρος. Αυτή της ταξικής συνείδησης και της συνειδητοποίησης ότι η μουσική και η τέχνη μπορούν να φέρουν την αλλαγή.
Δυόμιση μήνες πριν, στις 18 Φεβρουαρίου, περίπου χίλιοι στρατιώτες εισήλθαν στην “δημοκρατία της Kalakuta”, ένα κοινόβιο στο οποίο διέμενε ο Fela, η μπάντα του και οι συγγενείς τους, στέγαζε το studio τους και φιλοξενούσε άπορους και εχθρούς του καθεστώτος. Κάψανε, βιάσανε, δείρανε, καταστρέψανε το studio και όλα τα master tapes, σχεδόν σκοτώσανε τον Fela και ρίξανε την μητέρα του από τον τρίτο όροφο.
Η οργή της χούντας ήταν εμφανής.
Ο λόγος δεν ήταν τόσο το ότι μετά την επιστροφή του από την Αμερική όπου και γνώρισε το κίνημα των Black Panthers, ανακύρηξε το κοινόβιο ανεξάρτητο από την Νιγηρία, ούτε το ότι άλλαξε το όνομά του από Ransome που είναι όνομα σκλάβου, σε Anikulapo που είναι όνομα βασιλιά. Η μεγαλύτερη απειλή για το κρατικό καθεστώς εμφανίστηκε όταν ο δίσκος “Zombie” που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν και αναφερόταν ευθέως στους στρατιώτες που σαν άβουλα ζόμπι ασκούσαν την απαιτούμενη για την διατήρηση της “τάξεως” βία στους συμπολίτες τους, άρχισε να ταρακουνάει τα φτωχά στρώματα και να διαδίδεται σαν φωτιά σε ξεραμένο χωράφι. Οι συναυλίες του Fela προξενούσαν αναταραχές και οι συμπλοκές με το στρατό ήταν πλέον σύνηθες φαινόμενο. Η βία του κράτους δεν μπορούσε να διαχειριστεί την άυλη απειλή των στίχων.
Μετά την επίθεση στην Kalakuta ο Fela όχι μόνο δεν αποσύρεται από την μουσική σκηνή, αλλά σαν απάντηση βάζει υποψηφιότητα για πρόεδρος της Νιγηρίας και κυκλοφορεί το Authority Stealing όπου μιλάει ανοιχτά για το πως οι καθεστωτικές αρχές ελέγχουν την αγορά και οδηγούν τον λαό στην δια μέσου κλοπών και βίας αλληλοεξόντωση. Η υποψηφιότητά του δεν έγινε βέβαια δεκτή, αλλά οι λέξεις που έφτυνε μέσα απ’ τα πνευμόνια του εδραιώσανε την πολυτιμότερη κληρονομιά που χρειάστηκε ποτέ αυτή η ήπειρος. Αυτή της ταξικής συνείδησης και της συνειδητοποίησης ότι η μουσική και η τέχνη μπορούν να φέρουν την αλλαγή.
Armed robber him need gun
Authority man him need pen
Authority man in charge of money
Him no need gun, him need pen
Pen got power gun no get
If gun steal eighty thousand naira
Pen go steal two billion naira
Το mixtape αυτό ξεκίνησε σαν μια αφελής βουτιά στην αφρικάνικη μουσική και στην πορεία μετατράπηκε σε απέλπιδα προσπάθεια να φέρει στην επιφάνεια τους συνδετικούς κρίκους της με την jazz, το funk και το hip hop, την soul, την ska και το dub, το blues και το psych και ίσως ό,τι αυτές οι μουσικές επηρέασαν στην συνέχεια.
Καλή ακρόαση και καλό καλοκαίρι.
0 Σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου